Παναγής Καππάτος: Υπεγράφη η σύμβαση για την υλοποίηση του ιδιαίτερα σημαντικού έργου «Στερέωση, Προστασία και Ανάδειξη του Θολωτού Τάφου στα Τζανάτα
Υπεγράφη η σύμβαση για την υλοποίηση του ιδιαίτερα σημαντικού έργου «Στερέωση, Προστασία και Ανάδειξη του Θολωτού Τάφου στα Τζανάτα Πόρου Κεφαλονιάς (Β’ Φάση)», ενός έργου που αποτελεί διαχρονικό αίτημα της τοπικής κοινωνίας και για την προώθηση του οποίου πραγματοποίησα σειρά συναντήσεων με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού από την πρώτη μου κοινοβουλευτική θητεία.
Η σύμβαση υπεγράφη από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, με ανάδοχο την Ένωση Οικονομικών Φορέων «Τζανέτος Κατασκευαστική ΙΚΕ & Γεώργιος Τζανέτος Κοινοπραξία», ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 1.372.009,20 € (συμπ. ΦΠΑ) και χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά 2021-2027» του ΕΣΠΑ και εθνικούς πόρους.
Η διάρκεια υλοποίησης του έργου προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός 540 ημερολογιακών ημερών από την υπογραφή της σύμβασης.
Πρόκειται για τον σημαντικότερο και μοναδικό θολωτό μυκηναϊκό τάφο σε ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα, γεγονός που καθιστά την υλοποίηση του έργου ιστορικής σημασίας για την Κεφαλονιά και ιδιαίτερα για την περιοχή Ελειού-Πρόννων, καθώς ανοίγει τον δρόμο για την ανάδειξη ενός μνημείου εξαιρετικής αρχαιολογικής και πολιτιστικής αξίας, το οποίο για χρόνια αποτελούσε όνειρο και διαρκή προσδοκία των κατοίκων της περιοχής, δημιουργώντας παράλληλα νέες προοπτικές για την ενίσχυση της επισκεψιμότητας, την τουριστική ανάπτυξη και τη συνολική αναπτυξιακή δυναμική του Πόρου.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Υπουργό Πολιτισμού κα. Λίνα Μενδώνη για τη διαρκή συνεργασία και τη στήριξή της στην προώθηση του έργου, καθώς και την Κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία αποδεικνύει έμπρακτα ότι επενδύει στον πολιτισμό, στην περιφερειακή ανάπτυξη και στην αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης.
Ως Βουλευτής Κεφαλονιάς και Ιθάκης, συνεχίζω την προσπάθεια για έργα που ενισχύουν την ανάπτυξη, προστατεύουν την ιστορία μας και δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τα νησιά μας.
********************
Επιμελητήριο Κεφαλλονιάς & Ιθάκης: Νέα Δράση ΕΣΠΑ 2021-2027 «Παράγουμε στην Ελλάδα»
Το Επιμελητήριο Κεφαλληνίας και Ιθάκης σας ενημερώνει ότι ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε την προκήρυξη της Δράσης «Παράγουμε στην Ελλάδα» του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» (ΕΣΠΑ 2021-2027), η οποία στοχεύει στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της χώρας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας σε τομείς με υψηλό εξωτερικό προσανατολισμό μέσω της ενδυνάμωσης επιλεγμένων παραγωγικών κλάδων.
Πρόκειται για παρέμβαση, η οποία αποσκοπεί αφενός στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης σε καίριους τομείς και αφετέρου στην υποστήριξη και διεύρυνση του εξαγωγικού προσανατολισμού των ελληνικών επιχειρήσεων. Με την αύξηση της τοπικής παραγωγής σε προϊόντα υψηλής διεθνούς ζήτησης και τη βελτίωση των εξαγωγικών επιδόσεων, η Δράση αναμένεται να συμβάλει θετικά στην ελληνική οικονομία και στην ενίσχυση της κάλυψης της εγχώριας ζήτησης με προϊόντα ελληνικής παραγωγής, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων σε διεθνές επίπεδο.
Ο προϋπολογισμός της Δράσης ανέρχεται σε 50.000.000€
Η Δράση συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από Εθνική Συμμετοχή. Για λόγους μεγαλύτερης συμπληρωματικότητας η χρηματοδότηση γίνεται με χρήση της Κοινής Στήριξης (άρθρο 25 Κ (ΕΕ) 2021/1060) για τη χρηματοδότηση παρεμβάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο ενισχύσεων του ΕΚΤ+.
- Προϋπολογισμός επενδυτικών σχεδίων
- Ελάχιστος προϋπολογισμός επενδυτικών σχεδίων: 100.000€
- Μέγιστος προϋπολογισμός επενδυτικών σχεδίων: 400.000€
Επισημαίνεται ότι ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός του επενδυτικού σχεδίου δεν δύναται να υπερβαίνει το διπλάσιο του υψηλότερου κύκλου εργασιών που επετεύχθη σε μία από τις τρεις (ή λιγότερες εφόσον η επιχείρηση δεν διαθέτει για τρεις) κλεισμένες διαχειριστικές περιόδους του έτους που προηγείται της υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης με ανώτατο όριο ενίσχυσης το ποσό των 200.000€.
Τα ποσοστά ενίσχυσης των αιτήσεων χρηματοδότησης κυμαίνονται από 50% έως 55% επί του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού κάθε αίτησης χρηματοδότησης.
Δικαιούχοι της Δράσης είναι:
- Υφιστάμενες Μικρές, Πολύ Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις, οι οποίες θα πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες βασικές προϋποθέσεις συμμετοχής:
- Να έχουν τουλάχιστον μία (1) πλήρη κλεισμένη διαχειριστική χρήση πριν την ημερομηνία ηλεκτρονικής υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης.
- Να διαθέτουν τον/τους επιλέξιμο/ους ΚΑΔ επένδυσης της αναλυτικής πρόσκλησης πριν την ημερομηνία ηλεκτρονικής υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης.
- Η επένδυση να αφορά αποκλειστικά σε επιλέξιμο ΚΑΔ.
- Να έχουν μία (1) τουλάχιστον ΕΜΕ εξαρτημένης εργασίας κατά το ημερολογιακό έτος που προηγείται της υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης. Τούτο θα επιβεβαιώνεται βάσει των δηλωθέντων στοιχείων που τηρούνται για την επιχείρηση αυτή στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.
Κατά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι τουλάχιστον το είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) του αιτούμενου επιχορηγούμενου προϋπολογισμού εξασφαλίζεται με ίδια κεφάλαια.
Ημερομηνία Έναρξης Ηλεκτρονικής Υποβολής: Τρίτη 31 Μαρτίου 2026 και ώρα 15:00.
Ημερομηνία Λήξης Ηλεκτρονικής Υποβολής: Τρίτη 2 Ιουνίου 2026 και ώρα 15:00.
Η αίτηση χρηματοδότησης υποβάλλεται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ). Αιτήσεις χρηματοδότησης στις οποίες δεν έχουν συμπληρωθεί όλα τα υποχρεωτικά προς συμπλήρωση πεδία του ΟΠΣΚΕ, δεν θα είναι δυνατό να υποβληθούν.
Η αίτηση χρηματοδότησης να συγκεντρώνει κατ’ ελάχιστον το βαθμό 75 κατά την αυτοαξιολόγηση του επενδυτικού σχεδίου με βάση τα κριτήρια αξιολόγησης του Παραρτήματος ΙΙΙ. Επισημαίνεται ότι δεν είναι επιτρεπτή η υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης στο ΟΠΣΚΕ αν δεν καλύπτεται η παραπάνω προϋπόθεση.
Για την αξιολόγηση των αιτήσεων χρηματοδότησης θα εφαρμοστεί η συγκριτική αξιολόγηση.
Επικοινωνία – Πληροφορίες: Γραφείο Πληροφόρησης Κοινού: Δραγατσανίου 8, πλατεία Κλαυθμώνος, Αθήνα.
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα έως και Παρασκευή από 10:00 π.µ. έως 2:00 µ.µ.
Τηλεφωνική ενημέρωση: Στο 801 11 36 300 από σταθερό τηλέφωνο με αστική χρέωση από 9:00 π.μ. έως 4:30 μ.μ.
Εmail: infoepan@mou.gr
Ιστοσελίδες: http://www.antagonistikotita.gr http://www.espa.gr
Σημεία Πληροφόρησης ΕΦΕΠΑΕ & των Περιφερειακών μονάδων τους: http://www.efepae.gr
Επιμελητήριο Κεφαλληνίας & Ιθάκης – Διαχειριστικής Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων. Τηλέφωνο: 2671022253
********************
“Ομηρική Ιθάκη: Μύθος και ιστορία ενός αινίγματος τριών χιλιάδων ετών”. Του Γαβριήλ Μανωλάτου, Καθηγητή Διεθνούς Οικονομίας και Ανάπτυξης
Υπάρχουν ερωτήματα που δεν αφορούν μόνο την ιστορία, αλλά την ίδια τη μνήμη του ελληνικού κόσμου. Ένα από αυτά είναι το εξής:
Η σημερινή Ιθάκη φέρει το όνομα «Ιθάκη» αδιάλειπτα από την εποχή του Ομήρου ή το απέκτησε μεταγενέστερα; Η απάντηση, όσο κι αν εκπλήσσει, είναι σαφής ως προς το όνομα και σύνθετη ως προς τη γεωγραφική ταύτιση. Η ερώτηση, δεν είναι απλώς φιλολογική. Αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης μύθου και ιστορίας, παράδοσης και επιστημονικής έρευνας.
Η ανάλυση που ακολουθεί αποτελεί και απάντηση σε παραλογισμούς και ανιαρές φλυαρίες που έχουν προταθεί περί Ιθάκης και ομηρικής Ιθάκης.
ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΧΑΘΗΚΕ ΠΟΤΕ
Η ταύτιση της Ομηρικής Ιθάκης με το σημερινό νησί Ιθάκη αποτελεί έναν από τους πιο ανθεκτικούς πυρήνες της ελληνικής ιστορικής συνείδησης. Συχνά, μάλιστα, προβάλλεται ως αυτονόητο επιχείρημα η «αδιάλειπτη» διατήρηση του ονόματος.
Στην αρχαιότητα, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία: η Ιθάκη των επών, η πατρίδα του Οδυσσέα, ταυτίζεται με συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο στο Ιόνιο. Το όνομα «Ιθάκη» χρησιμοποιείται σταθερά τόσο στην κλασική όσο και στην ελληνιστική περίοδο, ενώ περνά αυτούσιο και στη ρωμαϊκή γραμματεία. Η συνέχεια είναι σαφής και αδιατάρακτη.
Κατά τη βυζαντινή εποχή το νησί δεν εξαφανίζεται από τον χάρτη, αλλά η ονομασία «Ιθάκη» υποχωρεί από την καθημερινή και διοικητική χρήση. Στη θέση της εμφανίζονται τύποι όπως «Θιάκι» ή «Θιακή», που αποτελούν φωνητικές εξελίξεις του αρχαίου ονόματος.
Κατά την περίοδο της ενετοκρατίας, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική. Από τη μία πλευρά, η τοπική κοινωνία χρησιμοποιεί μορφές όπως «Θιάκι», οι οποίες αποδίδονται στα λατινικά ως Thiaki. Από την άλλη, οι λόγιοι, οι χαρτογράφοι και οι περιηγητές της Δύσης συνεχίζουν να αναγνωρίζουν το νησί ως την «Ithaca» του Ομήρου. Δημιουργείται έτσι ένα διπλό επίπεδο ονοματοδοσίας: ένα λαϊκό, ζωντανό και εξελισσόμενο, και ένα λόγιο, που διατηρεί την αρχαία παράδοση.
Αυτό το φαινόμενο είναι κρίσιμο. Δείχνει ότι το όνομα «Ιθάκη» δεν χάθηκε ποτέ, αλλά επιβίωσε στη μνήμη, στη γραμματεία και στη γεωγραφική συνείδηση, ακόμη και όταν η καθημερινή γλώσσα το έχει μετασχηματίσει σε Θιάκι.
Στη νεότερη εποχή, με την αναγέννηση τού ενδιαφέροντος για την αρχαιότητα και τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους, το αρχαίο όνομα επανέρχεται επίσημα. Η «Ιθάκη» αποκαθίσταται ως το κανονικό όνομα του νησιού, όχι ως αυθαίρετη επιλογή, αλλά ως συνειδητή επιστροφή σε μια ιστορική ταυτότητα που ποτέ δεν είχε πραγματικά λησμονηθεί.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: υπάρχει απόλυτη, αδιάλειπτη συνέχεια της ονομασίας με την ίδια ακριβώς μορφή Ιθάκη αλλά και με ένα λαϊκό, ζωντανό και εξελισσόμενο όνομα, το Θιάκι. Υπάρχει όμως κάτι βαθύτερο και ίσως σημαντικότερο — μια συνεχής ιστορική μνήμη που διαπερνά τους αιώνες, προσαρμόζεται στις γλωσσικές μεταβολές και τελικά επαναφέρει το αρχαίο όνομα στη θέση του.
Έτσι, το ερώτημα δεν είναι αν το όνομα «Ιθάκη» έμεινε αναλλοίωτο. Το ουσιαστικό είναι ότι δεν έπαψε ποτέ να σημαίνει το ίδιο πράγμα. Και αυτή η συνέχεια της σημασίας —περισσότερο από τη συνέχεια της μορφής— είναι που κρατά ζωντανή τη σχέση του σύγχρονου νησιού με την ομηρική του κληρονομιά.
ΤΙ ΛΕΕΙ Ο ΟΜΗΡΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ
Ο ίδιος ο Οδυσσέας περιγράφει την πατρίδα του:
«νῆσός τις μικρὴ κεῖται Ἰθάκη… πρὸς ζόφον, αἱ δ’ ἄλλαι πανύπερθε νέονται. Δουλίχιόν τε Σάμη τε καὶ ὑλήεσσα Ζάκυνθος…»
Το ομηρικό αυτό απόσπασμα (Οδύσσεια, ι 21-26) αποτελεί την περιγραφή του Οδυσσέα για την πατρίδα του και θεωρείται “γρίφος” για τους γεωγράφους. Ερμηνεύεται ως η γεωγραφική τοποθέτηση της Ιθάκης ως του δυτικότερου («πρὸς ζόφον» = προς τη δύση/σκοτάδι) και χαμηλότερου («χθαμαλή») νησιού, με τα υπόλοιπα (Δουλίχιο, Σάμη, Ζάκυνθος) να βρίσκονται ανατολικότερα.
Η Ιθάκη είναι:
- μικρή,
- ορεινή,
- «χθαμαλή»,
- και δυτική («πρὸς ζόφον»).
Εδώ εμφανίζεται το πρόβλημα. Η σημερινή Ιθάκη δεν είναι το δυτικότερο νησί της περιοχής. Δυτικότερα εκτείνεται η Κεφαλονιά, ενώ νοτιότερα βρίσκεται η Ζάκυνθος. Πρόκειται για ποιητική ελευθερία ή για ένδειξη διαφορετικής γεωγραφικής πραγματικότητας;
Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΤΑΥΤΙΣΗ
Η κρατούσα επιστημονική άποψη ταυτίζει την ομηρική Ιθάκη με το σημερινό νησί.
Τα επιχειρήματα:
- Η αδιάλειπτη χρήση του ονόματος.
- Η διατήρηση τοπικών παραδόσεων.
- Η ύπαρξη τοπωνυμίων που συνδέονται με την Οδύσσεια.
- Μυκηναϊκά αρχαιολογικά ευρήματα.
Στη βόρεια Ιθάκη, στην περιοχή του Αγίου Αθανασίου, έχουν αποκαλυφθεί κατάλοιπα σημαντικού κτηριακού συγκροτήματος της ύστερης εποχής του χαλκού. Ορισμένοι αρχαιολόγοι το θεώρησαν πιθανό διοικητικό ή ανακτορικό κέντρο. Αν και δεν έχει αποδειχθεί ότι πρόκειται για τον «οίκο του Οδυσσέα», η ύπαρξη οργανωμένης εγκατάστασης είναι αναμφισβήτητη.
Το τοπωνύμιο επιβίωσε κατά την κλασική, ελληνιστική, ρωμαϊκή, βυζαντινή και νεότερη περίοδο. Η ιστορική συνέχεια του ονόματος είναι ένα από τα πιο σταθερά δεδομένα στην όλη συζήτηση.
Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΙΚΗΣ
Το 2005 ο Βρετανός ερευνητής Robert Bittlestone πρότεινε μια ριζοσπαστική ερμηνεία: ότι η ομηρική Ιθάκη δεν ήταν το σημερινό νησί, αλλά η χερσόνησος Παλική στη δυτική Κεφαλονιά.
Σύμφωνα με τη θεωρία του:
- Η Παλική ήταν κατά τη μυκηναϊκή εποχή ξεχωριστό νησί.
- Μεταγενέστερες γεωλογικές διεργασίες την ένωσαν με την Κεφαλονιά.
- Η «δυτικότητα» της ομηρικής περιγραφής ταιριάζει καλύτερα εκεί.
Η πρόταση προκάλεσε διεθνή ενδιαφέρον, αλλά οι γεωλογικές έρευνες δεν κατέληξαν σε οριστική επιβεβαίωση της ύπαρξης πλήρους θαλάσσιου διαύλου στην ύστερη εποχή του χαλκού.
Η θεωρία παραμένει ενδιαφέρουσα, όχι όμως επικρατούσα.
Η ΙΘΑΚΗ ΣΑΝ ΣΥΜΒΟΛΟ
Ορισμένοι φιλόλογοι υποστηρίζουν ότι η γεωγραφία της Οδύσσειας δεν είναι αυστηρά χαρτογραφική, αλλά ποιητική σύνθεση και ποιητική γεωγραφία. Ο ποιητής μπορεί να χρησιμοποιεί υπαρκτά τοπωνύμια, αλλά τα εντάσσει σε ένα συμβολικό και αφηγηματικό σύμπαν. Ο Όμηρος μπορεί να αξιοποιεί πραγματικά τοπωνύμια, τα οποία όμως εντάσσει σε αφηγηματικό πλαίσιο που δεν υπακούει απαραίτητα σε γεωδαιτική ακρίβεια. Με άλλα λόγια, η Ιθάκη είναι ταυτόχρονα τόπος και σύμβολο. Η «επιστροφή στην Ιθάκη» υπερβαίνει την ακριβή τοπογραφία. Η Ιθάκη δεν είναι μόνο τόπος. Είναι η έννοια της επιστροφής. Είναι η πατρίδα, η ταυτότητα, το τέλος της περιπλάνησης. Η γεωγραφική συζήτηση, όσο σημαντική κι αν είναι, δεν ακυρώνει αυτή τη βαθύτερη διάσταση.
ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Βέβαιο:
- Το όνομα «Ιθάκη» μαρτυρείται ήδη στον Όμηρο.
- Το τοπωνύμιο δεν χάθηκε ποτέ από την ιστορική μνήμη.
- Υπάρχει μυκηναϊκή παρουσία στο νησί.
Ανοικτό:
- Η ακριβής ερμηνεία της «δυτικότητας».
- Η πλήρης ταύτιση όλων των ομηρικών τοπωνυμίων.
- Η ύπαρξη μεγάλου ανακτορικού κέντρου.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Η σημερινή Ιθάκη φέρει το όνομα «Ιθάκη» ήδη από την ομηρική εποχή — και πιθανότατα πολύ νωρίτερα.
Το ερώτημα αν ταυτίζεται απόλυτα με την Ιθάκη της Οδύσσειας παραμένει επιστημονικά ανοικτό, αλλά η παραδοσιακή ταύτιση εξακολουθεί να αποτελεί την επικρατέστερη άποψη.
Οι εναλλακτικές θεωρίες — όπως εκείνη της Παλικής — αποτελούν γόνιμες ερευνητικές προσεγγίσεις χωρίς να έχουν ανατρέψει το καθιερωμένο σχήμα.
Η Ιθάκη, τελικά, είναι κάτι περισσότερο από γεωγραφικό σημείο. Είναι η έννοια της επιστροφής, της ταυτότητας και της μνήμης. Ίσως η σημασία να μην βρίσκεται μόνο στο «πού» βρίσκεται η Ιθάκη, αλλά στο ότι δεν έπαψε ποτέ να υπάρχει — ως τόπος, ως όνομα, ως προορισμός.
ΥΓ: Η παρούσα ανάλυση είναι και απάντηση σε παραλογισμούς και ανιαρές φλυαρίες που έχουν προταθεί περί Ιθάκης και ομηρικής Ιθάκης…
********************
Πηγή: poulatakefalonias.gr
